Leeftijd:

4-6 jaar

Categorie:

Overig

Trefwoorden:

nieuws

Mijn vrouw en ik hebben de laatste tijd steeds vaker dezelfde discussie. Moeten we 'het nieuws' nu wel of niet aan onze kinderen laten zien? We ontbijten met z'n allen aan tafel, en meestal checken mijn vrouw en ik dan ondertussen op de laptop onze e-mail, het weer, en het nieuws. Met name bij het nieuws draait zij de computer altijd zo dat de kinderen niet direct mee kunnen kijken. Ik vind dat eigenlijk onzin en het komt de laatste tijd regelmatig voor dat onze zoon van 6 zeer geïnteresseerd met mij zit mee te kijken en vragen begint te stellen. Mijn vrouw vindt hem veel te jong om hem met groot nieuws – zoals op dit moment Libië en Japan – te confronteren. Als hij wel eens wat meekrijgt uit gesprekken, en daar vragen over stelt, dan vindt ze dat okee. Maar als hij vragen begint te stellen over al die (doods)kisten... Dan vindt ze dat te ver gaan. Ikzelf vind dat we hem niet hoeven af te schermen voor het nieuws. Volgens mij krijgt hij daar echt geen nachtmerries van. Toch? Op internet konden we weinig vinden over kinderen en nieuws, behalve dat het Jeugdjournaal pas vanaf 10 jaar geschikt is. Zijn daar richtlijnen voor te geven?

Het antwoord van de deskundige

Even samenvatten: jullie lezen tijdens het ontbijt het laatste nieuws op jullie laptops. Jullie zoon van 6 jaar kijkt ook mee. Uzelf vindt afschermen niet nodig, maar de tactiek van uw vrouw is om de laptop uit zijn gezichtsveld te houden. Ondertussen begint jullie zoon toch vragen te stellen. Ik denk dat het om twee dingen gaat:

  • ten eerste: de vraag vanaf welke leeftijd kinderen kunnen omgaan met het nieuws, en hoe ouders dat kunnen doseren en begeleiden;
  • ten tweede: hoe jullie zelf – emotioneel – tegenover de berichtgeving staan, en welke boodschap jullie daarmee overdragen aan jullie zoon.

Jeugdjournaal

Om te beginnen uw eerste punt, vanaf welke leeftijd kinderen 'het nieuws' aankunnen. Je moet daarbij wel een onderscheid maken tussen het nieuws zoals dat gebracht wordt voor kinderen (zoals het Jeugdjournaal), en nieuws voor volwassenen. Het Jeugdjournaal brengt kindernieuws voor kinderen vanaf 9 à 10 jaar. De redactie van dat programma gaat ervan uit dat kinderen van die leeftijd de nieuws-items (met soms heftige beelden) zelfstandig moeten kunnen bekijken en begrijpen. Ze zouden daar dan niet meer emotioneel belast door mogen worden. Daarom doseert het Jeugdjournaal het nieuws, en plaatsen ze de gebeurtenissen in een context die begrijpelijk is voor kinderen.

Echt ver weg

Kinderen kunnen het Jeugdjournaal aan vanaf 9 à 10 jaar omdat ze dan voldoende ontwikkeld zijn. Via school hebben ze bijvoorbeeld voldoende kennis over de wereld gekregen om te weten dat buitenlands geweld en buitenlandse rampen echt ver weg van hen zijn. Ook kunnen ze dan een inschatting maken van hoe erg mensen door geweld en rampen geraakt worden, maar anderzijds kunnen ze daar ook afstand van nemen. Het is erg en serieus wat er allemaal gebeurt, maar het bedreigt ze niet in hun eigen gevoel van veiligheid, als ze weten dat ze niets te vrezen hebben in hun eigen omgeving. Als kinderen zelf iets ernstigs hebben meegemaakt, zou het misschien traumatisch kunnen werken, maar voor het gemiddelde kind gaat dat gelukkig meestal niet op.

Relativiteit

Tot slot kunnen kinderen vanaf 9 à 10 ook een redelijke inschatting maken van de relativiteit van ernstige gebeurtenissen. "Ja, er komen vervelende zaken in de wereld voor, maar er zijn ook heel veel positieve gebeurtenissen." Kortom: kinderen vanaf 9 à 10 hebben voldoende vaardigheden om het kindernieuws aan te kunnen. Let wel: we hebben het hier nog steeds over het nieuws zoals dat gepresenteerd wordt op het Jeugdjournaal, of in de kinderkrant Kidsweek.

Nieuws voor volwassenen

Het nieuws voor volwassenen kan bij kinderen van 10 jaar of ouder nog wel heftig zijn, en emotioneel iets losmaken. Bij zulk nieuws is de begeleiding van ouders erg belangrijk, omdat de berichtgeving voor volwassenen geen rekening houdt met de beperkte vaardigheden van kinderen. Eigenlijk zou het nieuws standaard het Kijkwijzer-symbool voor 'angst', met de leeftijd 9 jaar kunnen hanteren. Dat zou een goed advies aan ouders zijn, zodat ze weten dat het nieuws bij jongere kinderen tot vervelende effecten kan leiden.

Nieuwsgierig

Nu uw eigen zoon. Die is pas 6 jaar oud, maar toont al interesse in het nieuws. Dat is niet ongebruikelijk, omdat kinderen vanaf die leeftijd de wereld gaan verkennen. Over onderwerpen die hen aanspreken, willen ze dan meer weten. Daar zijn ze nieuwsgierig naar. Vaak blijkt dat dit soort kinderen gewoon weer overgaat tot de orde van de dag (met dingen die bij het kinderleven horen), als ze iets gezien of gehoord hebben. Het nieuws hoeft dus niet zo heel veel indruk te maken. Dat betekent echter niet dat ouders hun kinderen dan maar alles moeten laten zien. Wat dat betreft is het verstandig dat uw vrouw toch wel nadenkt over wat jullie zoon wel of niet op de laptop mag zien.

Gedrag van de ouders

Uit uw verhaal maak ik op dat uw kind geen ernstige gevolgen ondervindt van het nieuws, maar dat uw vrouw daar wel bang voor is. Daarmee kom ik op het tweede punt, namelijk hoe jullie zelf omgaan met het nieuws. Uw kind reageert namelijk niet alleen op de beelden, maar ook op jullie gedrag. (In dit geval vooral van uw vrouw, die de laptop wegdraait.) Wanneer een ouder er alles aan doet om bepaalde media weg te houden van jonge kinderen, dan merken ze dat. Juist omdat uw kind in een fase zit waarin de nieuwsgierigheid naar alles wat er gebeurt in de wereld sterk is, zal hij ook extra belangstelling hebben voor uw vrouws voorzichtigheid met het nieuws. Het zou dan goed kunnen dat jullie zoon haar ongerustheid gaat overnemen en het nieuws ernstiger gaat maken dan het feitelijk is. Met andere woorden: juist wanneer je je best doet om je kind te beschermen tegen vervelende beelden, kan dat meer oproepen dan de beelden zelf.

Wat is wijsheid?

Het is verstandig om kinderen onder de 9 jaar niet zomaar met al het nieuws te confronteren. Helemaal weghouden, en zeker als je dat heel opzichtig doet, is echter geen goede strategie omdat dat juist meer vragen oproept. Maar wat dan wel? Ten eerste zou ik aanraden om – als dat mogelijk is – op een ander moment of een andere plaats het nieuws te bekijken. Jullie zoon komt dan minder in de verleiding om mee te kijken. Tijdens het ontbijt kunnen jullie dan andere gespreksonderwerpen aansnijden, die voor jullie allemaal leuk en gezellig zijn. Eventueel kunnen jullie het nieuws wel via de radio beluisteren. Bijvoorbeeld in bed, voor het opstaan, maar ook aan de ontbijttafel kan het weinig kwaad. In die vorm spreekt het kinderen minder aan en zijn jullie wel op de hoogte. In de tweede plaats zou ik uw vrouw aanraden om niet zo geheimzinnig te doen over wat ze op de laptop doet. En als uw kind vragen stelt, moet ze die niet ontwijken, maar er juist serieus op ingaan en uitleg geven. Als rampen en oorlogen zich ver weg afspelen, kun je dat uitleggen. je hoeft uiteraard niet in te gaan op gruwelijke details, maar jullie kennen jullie kind het beste en kunnen dus wel inschatten wat hij aankan. In de derde plaats lijkt het me belangrijk dat u en uw vrouw één lijn trekken. Jullie moeten dus overeenstemming bereiken over de manier waarop jullie met het nieuws omgaan, zodat de kinderen van beide ouders dezelfde boodschap meekrijgen. Wat uzelf betreft: u moet zich realiseren dat het nieuws ook kinderen kan raken. En wat uw vrouw betreft: die moet zich realiseren dat kinderen het nieuws ook weer makkelijk van zich af kunnen zetten, als je er serieus met ze over praat. Succes ermee!

U kunt hieronder reageren op het artikel of u kunt zelf een vraag stellen aan een deskundige. Lees voor het stellen van een vraag ons privacystatement.

Reageer