Heeft de uitspraak van de Eerste Kamer, dat Kliksafe niet meer uitsluitend gefilterd internet mag aanbieden, nog gevolgen voor andere providers, of zelfs filtersoftware? Het zou wel heel erg bont worden als we door de nieuwe Telecommunicatiewet onze kinderen straks niet meer kunnen beschermen...

Het antwoord van de deskundige

U hoeft zich geen enkele zorgen te maken. Er mag nog steeds gefilterd worden. Hieronder zullen we uitleggen hoe het zit. Het gaat daarbij met name om het woordje uitsluitend, in: "Kliksafe mag niet meer uitsluitend gefilterd internet aanbieden".

Netneutraliteit

Waar ging het ook alweer om? Om netneutraliteit. Dat is: dat een provider geen onderscheid mag maken tussen de gegevens die hij doorsluist. All bits are created equal. Bij netneutraliteit mag er bijvoorbeeld geen afwijkende prijs worden berekend voor een bepaalde dienst, mogen er geen diensten worden tegengehouden, en mogen er geen diensten sneller of trager worden doorgegeven dan andere. Kortom: bij netneutraliteit moet al het internetverkeer gelijk behandeld worden. Tot voor kort was dat nog niet wettelijk vastgelegd (maar nu wel). Deze kwestie werd onlangs actueel, omdat KPN er last van had dat mensen steeds minder gingen sms’en en steeds meer gebruik gingen maken van gratis berichtendiensten via internet (zoals Skype en Whatsapp), waardoor ze nogal wat omzet misliepen. Door middel van deep packet inspection (oftewel: kijken wat al die bitjes betekenen) wilden ze nagaan of iemand gratis berichten verzond en daar dan alsnog geld voor in rekening brengen. Dat gaf veel commotie en ging uiteindelijk niet door. Los van die actualiteit strijdt de digitale-burgerrechtenbeweging Bits of Freedom al jaren voor netneutraliteit. Dat vinden ze om minstens vier redenen belangrijk:

  1. Netneutraliteit is belangrijk voor internetvrijheid. Wat iemand met internet doet, of wil doen, is zijn eigen zaak. Iedereen moet zelf kunnen bepalen wat voor diensten hij gebruikt. Providers mogen zich daar niet mee bemoeien.
  2. Netneutraliteit is belangrijk voor privacy. Het is niet de bedoeling dat providers gaan bijhouden wat hun klanten doen op internet (zoals KPN met zijn deep packet inspection).
  3. Netneutraliteit bevordert innovatie. Want stel dat er geen netneutraliteit zou zijn. Dan zouden providers bepaalde diensten voorrang kunnen geven, om zo hun eigen belangen (of die van andere grote bedrijven) te beschermen. Mét netneutraliteit heeft iedereen die op een zolderkamertje iets moois maakt, een eerlijke kans dat het door een groot publiek wordt gevonden.
  4. Netneutraliteit verlaagt de communicatiekosten voor de consument. Zonder een neutraal internet kunnen providers bepaalde diensten duurder maken, of zelfs blokkeren. Mét netneutraliteit betaal je één tarief voor al je internetverkeer en kun je alle diensten gewoon gebruiken.

Aanpassing Telecomwet

Op 8 mei ging de vlag uit bij Bits of Freedom. Toen stemde de Eerste Kamer in met een aanpassing van de Telecomwet, waarin netneutraliteit wettelijk verankerd werd. Wel werd er toen nog één voorbehoud gemaakt, dat een week later (op 15 mei) in stemming gebracht zou worden. De ChristenUnie wilde afdwingen dat gefilterd internet op ideologische gronden, zoals bijvoorbeeld de provider Kliksafe dat aanbiedt, toch mogelijk zou blijven. Deze motie werd verworpen, omdat hij overbodig is. Gefilterd internet is namelijk sowieso al mogelijk binnen de nieuwe Telecomwet.

Filtering blijft mogelijk

Ook binnen de nieuwe Telecomwet blijft filtering (van potentieel schadelijke inhoud voor kinderen) mogelijk. Ten eerste natuurlijk door de gebruikers zelf. Iedereen mag thuis filteren wat hij wil. Netneutraliteit heeft alleen betrekking op het doen en laten van providers. Ten tweede mag elke provider gefilterd internet leveren (zonder seks en geweld, etc.), zolang de klanten van die provider maar de keuze houden om daar wel of geen gebruik van te maken. Kliksafe mag dus gewoon blijven filteren, zolang ze maar niet uitsluitend gefilterd internet leveren. Dat kan bijvoorbeeld opgelost worden met een vinkje op de homepage van de provider (beveiligd met een wachtwoord), waarmee je als gebruiker kunt aangeven of je al dan niet gebruik wilt maken van filtering. Daarmee voldoet zo’n provider aan de verplichting van netneutraliteit, omdat hij in principe het hele internet doorgeeft, tenzij je daar als gebruiker zelf beperkingen aan wilt opleggen. De provider Solcon doet het al zo.

Specifieke blokkades blijven mogelijk

Veel mensen vragen zich af of netneutraliteit nu ook betekent dat het verbod op de doorgifte van The Pirate Bay, die gratis muziek en films aanbiedt, nu ook weer teruggedraaid moet worden. Nee, dat hoeft niet, omdat een rechter altijd gelegenheid blijft houden om onwettige content te verbieden. In dit geval: content die de auteursrechten schendt.

Naschrift - d.d. 21 mei 2012

Onze ICT-jurist Arnoud Engelfriet is er nog niet helemaal gerust op, dat de nieuwe Telecomwet daadwerkelijk de mogelijkheid openlaat tot filtering door providers (omdat het niet letterlijk in de wet staat). Ot van Daalen, directeur van Bits of Freedom, vindt deze zorg onterecht. Kortom: de geleerden zijn het er nog niet over eens, of filtering door providers nu wel of niet blijft toegestaan. (Dat filtering op PC-niveau, met eigen software, wel is toegestaan, is onomstreden.) Daarnaast speelt er nog een ander punt. De providers Kliksafe en Solcon overwegen de nieuwe wet aan te vechten (onder verwijzing naar grondrechten en Europese regels) omdat ze vinden dat een klant óók moet kunnen kiezen dat hij niets te kiezen heeft. Dat klinkt een beetje raar, maar het komt erop neer dat de streng religieuze klanten van Kliksafe en Solcon (of beter: hun dominees, die dreigen met excommunicatie als je niet filtert) zelfs geen vinkje willen, "omdat het vlees zwak is", zeg maar. Met zo'n vinkje zou je alsnog in de verleiding kunnen komen om de filtering uit te zetten. Zie het laatste nieuws hierover op WebWereld.

U kunt hieronder reageren op het artikel of u kunt zelf een vraag stellen aan een deskundige. Lees voor het stellen van een vraag ons privacystatement.

Reageer