Leeftijd:

0-3 jaar

Categorie:

Geschiktheid

Mijn kinderen kijken zoals alle kinderen wel eens graag zelf televisie. Maar gewone kinder-tv probeer ik altijd goed te scannen en dan moet ik regelmatig 'ingrijpen'. Daarom zet ik liever een dvd op die ik goedkeur. Ik heb dvd's om te ontspannen, maar ook om te leren, zoals Muzzy van de BBC. Dit vinden ze gelukkig geweldig! Nu ben ik op zoek naar meer van dit soort ECHTE leer-dvd's. Tegenwoordig noemen ze bijna elke serie wel educatief, maar ik ben toch op zoek naar meer educatie in een film of serie. Echt leren tellen en rekenen bijvoorbeeld op een leuke manier, geschiedenisthema's en dergelijke... Ik heb wel wat gevonden maar dat is meer voor baby's, of voor kinderen tot 4 à 5 jaar. Mijn oudste is nu bijna 5 en voor hem moet het ook leuk blijven. Kunt u mij adviseren in leerrijk tv-kijken?

Het antwoord van de deskundige

Op zich is het natuurlijk prima dat u wilt dat de tv-programma's en dvd's die uw kinderen (zelfstandig) bekijken, niet alleen ontspanning bieden maar ook een meerwaarde hebben. Tegelijkertijd wil ik u een paar belangrijke nuanceringen meegeven over de leereffecten van televisie.

Baby’s leren niet echt van televisie

Zoals u zelf al constateerde, worden veel programma's (net als games en apps trouwens) gepromoot als 'educatief'. Dat is een claim die vaak niet helemaal waargemaakt kan worden, vooral bij baby-zenders en programma’s voor kinderen onder de 2 jaar. Onderzoek naar de leereffecten van Teletubbies en Baby Einstein bijvoorbeeld, heeft uitgewezen dat kinderen daar niet of nauwelijks van leren. Kinderen onder de 2 jaar kunnen er wel plezier aan beleven, maar door hun beperkte vermogens (concentratie, begrip, herkenning van symboliek, etc.) kunnen ze de beeld-informatie niet goed toepassen op hun eigen situatie.

Kinderen van 2 tot 5 jaar leren vooral van tv-programma's als ouders actief meedoen

Uit verschillende studies weten we dat sommige programma’s voor kinderen van 2 tot 5 jaar kunnen bijdragen aan de ontwikkeling. Die kinderen kunnen dingen uit allerlei programma’s oppikken, omdat ze op die leeftijd dingen gaan herkennen en kunnen benoemen. Die kinderen begrijpen ook dat 'beeldtaal' bedoeld is om een boodschap over te brengen. Met andere woorden: peuters en kleuters snappen op hun niveau dat de media iets te bieden hebben. Tegelijk weten we uit dit onderzoek ook dat zulke leereffecten vooral optreden wanneer je als opvoeder (of leerkracht) iets met deze kinderen dóet, bij of na het bekijken van die programma’s. De rol van de ouder is dus enorm belangrijk om ervoor te zorgen dat peuters en kleuters vooral de goede dingen leren en niet de verkeerde dingen.

De taalkundige Nadia Eversteijn gaf een mooi voorbeeld in haar artikel Kun je een taal leren van de televisie, bijvoorbeeld met Muzzy van de BBC?". Het ging om een onderzoek bij dove ouders met goed horende kinderen, die aanvankelijk alleen gebarentaal – als 'eerste taal' – hadden geleerd. Vervolgens zagen de kinderen Sesamstraat, een duidelijk educatief bedoeld programma. De kinderen vonden het leuk, maar ze gingen er niet van praten! Dat leerden ze pas door de interactie met andere kinderen en volwassenen. Ouders moeten dus niet verwachten dat media – ook niet als ze als 'educatief' worden aangeprezen – vanzelf grootse leereffecten hebben. Als u uw kinderen zelfstandig laat kijken, pikken ze misschien wel wat op, maar het is beter als u verschillende dingen met de kinderen samen doet, zoals:

  • erover praten;
  • vragen stellen;
  • dingen benoemen en herhalen;
  • laten raden;
  • opdrachtjes erbij bedenken;
  • dingen laten naspelen;
  • enzovoorts.

Eigenlijk gaat het hierbij om dezelfde betrokkenheid die je als ouder ook hebt bij voorlezen, samen spelen, eten koken, boodschappen doen, etc. Maar los daarvan zou ik u in ieder geval willen adviseren om uw kinderen niet te veel onder druk te zetten om alleen maar te leren. Jonge kinderen hebben immers ook behoefte aan plezier en ontspanning, en leereffecten laten zich niet forceren.

Hoe vind je geschikte programma's en dvd's?

Voor het vinden van tv-programma's en dvd's die aansluiten op de behoeftes van uw kinderen, en die u ook geschikt voor hen vindt, kan ik u het volgende aanraden. Ten eerste kunt u gebruik maken van de Kijkwijzer. Programma’s en dvd’s die een leeftijdsclassificatie hebben van 6 jaar kunt u beter nog niet aan uw kinderen laten zien. Dat soort programma’s wordt overdag uitgezonden door kinderzenders als Zapp, Nick en DisneyXD, maar daar zijn uw kinderen (met een oudste van 5) nog te jong voor. Ten tweede kunt u gebruik maken van Mediasmarties.nl, een website die de geschiktheid van dvd’s, games, websites en tv-programma’s voor jonge kinderen per leeftijd geeft. In de databank van Mediasmarties kunt u al dit soort mediaproducties rangschikken op leeftijd en uit de beschrijving opmaken of de programma’s en dvd’s aansluiten op wat u voor uw kinderen geschikt vindt.

Ik wens u veel succes!

U kunt hieronder reageren op het artikel of u kunt zelf een vraag stellen aan een deskundige. Lees voor het stellen van een vraag ons privacystatement.

Reageer